Lunglawmh Nun (Thanksgiving life)

Ps. 100:1-4; I Thes.5:18

Henri Nouwen (Catholic piangthar ngaimi) nih cauk pakhat a tial i, “Kaa lawm” timi bia hi sullam ngei tein chim thiam ding ahcun Latin America ah va cawn a hau” tiah a ti. “Chawdawr ah kan kal i thil kan cawk tikah Cashier nih, ‘thank you’ an kan timi khi ‘customer tha na si, thil na kan cawk caah kan i lawm,’ ti deuh khi a si. Latin America ah, ‘Gracias, a Dio muchos gracias’ (Thanks, thanks to be God) an ti tik ah, chungkhar tampi cu thaizing zeidah kan ei lai, thaizing ah zeidah kan cang lai ti i lungrethei in khua an sak lio ah, nihin i thil tha pakhat khat an co tikah an lawmhnak a tling ngai ngai. An lungtak te in an i lawm,” a ti.

US kan umnak ahhin zeithil paoh hi kan co ding a si timi lungput, kan “Rights” ah kan ruah dih. Democracy ram a si caah Human Rights hi a sangtuk i, kapkhat lei in hinih hin Lunglawmhnak nun (mi i dawtnak hngalh nun) a zorter ngai ngai. Sihmanhsehlaw, sifaak ram tampi ahcun, zeithil hmanh hmuh a hartuk caah an caah laksawng, “Gifts” ah a cang ve. Cucaah, thlarau lei in an rak hlawknak a si ve.

Nihin US ummi kan fale tampi nun ka zoh ve tikah “Thanksgiving life” or “The Attitude of Gratitude” kan ngei ti lo. Lunglawmhnak nun asiloah kawlholh cun “Cezuttaya” kan ngei ti lo. Ram ngeitu American pawl i an fale nih hi thinlungput an ngeih lo ahcun aa rel deuh. An ram hi an pupa hna nih an thisen le nunnak in an rak sermi ro an co a si ti khawh a si. Asinain, kan nih mipem kan fale nih US ram ah lunglawmhnak nun kan ngeih lo hi cu a poi tak tak mi a si. US ram ah mino tampi cu chambau nun an hngalh/ton ballo caah midang cung i lawmhnak nun taktak an tep ballo. Cun, a cheu a harsatuk mi hna zong nih (a hlei in ethnic minorities pawl nih) sifahnak an ton tikah kan “Rights” hraam-hraam in an kan chuh caah kan sungh caah a si an ti i phunzainak le duhlonak langhternak in an caan an hman. Cucaah, an kaphnih in “Lunglawmhnak Nun” taktak an ngei kho lo.

Cucaah, Lawmhnak nun an ngeih lo caah an nun a rocar. Nun sullam an ngei kho lo. Nun si a vaang. Nun um a hartuk. Pathian kan biak tik zongah sullam a ngei kho lo. Cucaah, US ahhin depression zong a saan khunnak a si. Kan Baibal nih, “Bawipa cu lunglawm tein bia ulaw lunglawmhnak hla he a hmaiah cun ra chuak u,” tiah a kan cawnpiak. Lunglawmhnak ngei lo in Biakinn kal zong a hartuk. Lawmh lo in thlacam le hlasak zong a har tuk. Cucaah, mino tampi cu mah le mah takpum i nuamhternak tu a lamkip in an kawl. Asilo le, suicide a tuahmi an tamtuk.

Asiah, zeitindah lunglawmhnak nun cu kan ngeih khawh lai? Lungretheihnak, lungrawhnak, le sunghralhnak tampi ton lakah zeitindah “Lunglawmh nun” cu kan ngeih khawh lai? A phi cu: “Count Your Blessings” “Na Thluachuah Rel tuah” timi hi a si. Phundang in kan chim ahcun kan khua hmuh ning kan thlen a hau. Asiloah, kan mithman (contact lens) kan thlen a hau. I Thes. 5:16-18 ahcun, “A zungzal in i lawm u. A zungzal in thla cam u. Zeibantuk thil nan ton hmanh ah lunglawm in um u. Khrih Jesuh chung i nan nunning ah hin hitihin nung hna seh, tiah Pathian nih an duh hna,” tiah kan hmuh. Hi nih a kan cawnpiakmi cu “Zeibantuk thil kan tonmi cungah hin Khrih Jesuh thawngin Lunglawmh awk a um ko” ti hi a si.

Asiah, zeitin dah lawmhnak/kan thluachuah cu kan rel lai?

  1. Zeizong kip caah lawmh kan cawn a herh. Thil fate ca tiang in lawmh kan cawng lai. Thli le ti a lak te i kan hmuhmi ruang zongah kan i lawm lai. “Thlan hripuak in rian ka tuan caah pei ka hmuh ko cu” kan ti men lai. Asiah na thlan a sertu cu hodah a si? ti zong ruah caan a si cang.
  2. Kan fim ca hrim hrim ah kan lawmh lai. Voikhat ah pastor pakhat cu thluak lei a zawmi hna sizung (Psychiatric hospital) ah a leeng. Mizaw pakhat nih, “Saya, na fim ruangah Pathian sinah lawmhnak na chim bal maw?” tiah a rak hal an ti. Pastor pa cu kum 30 chung pastor rian a tuan chung ah a fim ruangah Pathian sinah lawmhnak a chim bal lo. Asinain, cu ni thok in zingfatin a thawh le cangka a lung a fim ruangah Pathian a thangthat cang an ti.
  3. Harnak kan ton zongah cu harnak chungah a kan umpitu le cu harnak chung in luatter khotu Pathian sinah lawmhnak kan chim lai. Salm 27:5 ahcun, “Harnak caan ah him tein a thla tangah a ka dorter” tiah kan hmuh. Salm 46:1 “Bawipa cu harnak caan ah a kan bawm zungzaltu a si,” tiah kan hmuh fawn.
  4. Zeihmanh nih chuh khawh lomi thlarau thluachuah a kan pekmi cungah lawmhnak chim kan thiam lai. A cung i kan chimmi thluachuahnak vialte hi ni nikhat ahcun a dih te lai. Asinain, zungzal a hmun dingmi thluachuah a um i cucu thlarau thluachuah an si. Cu hna lakah a tanglei hi an i tel:
    1. Zungzal nunnak a kan pek caah (John 10:28) kan i lawmh bik ding a si.
    2. Kan sualnak vialte a kan ngaihthiam caah (I John 1:9) kan i lawm lai.
    3. A kan umpi zungzal caah (Hebru 13:5) kan i lawm lai.
    4. Thlacamnak in zeitik caah paoh ah kan fuh khawh a si caah (Heb. 4:15-16) kan i lawm lai.
    5. A fapa hmanh a kan pek sian caah (John 3:16; Rom 8:31) kan i lawm lai.

5. Cun, kan sining tein amah caah nung ding in a kan sian/ a kan fial ca zongah kan i lawmh ding a si. Voikhat cu Indianapolis khuachung ah Mission Conference nganpi an tuah i cu ahcun hlaremh sa ding in ICBC Mino hna (Indy Chin Churches pawl zong tel in) an sawm caah ka va zul ve hna. Mirang bus ngan pi pi in an rak kan don. Cu zan i kan citmi Bus a mongtu pa le a pawng i a tthumi nu nih ka sin i tehte an khanmi cu nihin tiang ka philh kho lo. Ka pawng i a thumi mi Nu cu mi ngan-dam-lo (zawtnak phunkip a ngieh caah a thau ngai ngai i rian a tuan kho lo mi) a si. Asinain, Pathian nih ka nunnak hi midang ca santlai ah a ka hman caah kaa lawmtuk a ti. Ramdang (Iraq le Afghanistan) ah rallam i a kalmi US ralkap sinah thlakhat ah a tlawmbik cakuat (baibal caang) 3,000 lengmang ka tial a ti. Cun, driver pa cu rian a tuan kho ti lomi (Retired) a si nain, Biakinn driver ka tuanmi in Pathian rian ka tuan a ti. Cu nih cun keimah le keimah kaa zoh i ka ning a ka zahter ngai ngai. “Aw, annih sin ahcun kei cu ka hme tuk ai; ka tuan ding rian hmanh tlam a tlinh lomi ka si,” ka ti.